Teknolojide adım adım hızlanan sürdürülebilirlik kavramı
24.01.2022
Sosyal Medya

Teknolojide adım adım hızlanan sürdürülebilirlik kavramı

Sürdürülebilirlik, kendi ihtiyaçlarımızı karşılarken gelecek nesillerin ihtiyaçlarını karşılama fırsatlarını ortadan kaldırmamaktır. İnsanlar doğal kaynakların yanı sıra sosyal ve ekonomik kaynaklara da ihtiyaç duyarlar. Bu nedenle, sürdürülebilirlik hedefleri sadece çevreciliği değil, sosyal eşitlik ve ekonomik kalkınma gibi konuları da kapsar. Sürdürülebilirlik kavramı nispeten yeni bir fikir olsa da hareketin bir bütün olarak kökleri sosyal adalet, korumacılık, uluslararasıcılık ve zengin geçmişleri olan diğer hareketlere uzanır. Bu fikirlerin çoğu yirminci yüzyılın sonunda 'sürdürülebilir kalkınma' yaklaşımlarında bir araya geldi.

Sürdürülebilir teknoloji nedir?

Sürdürülebilir teknoloji, doğal kaynakları gözeten, ekonomik ve sosyal kalkınmayı teşvik eden modern teknolojileri tanımlayan bir terimdir. Bu teknolojilerin amacı, çevresel ve ekolojik riskleri büyük ölçüde azaltmak, sürdürülebilir ürünler yaratmaktır.

Sürdürülebilirliğin 3 boyutu

Sürdürülebilirlik, kalıcı refaha ulaşmak için ekolojik, sosyal ve ekonomik boyutları dikkate alan bütünsel bir yaklaşımdır:

  • Çevresel sürdürülebilirlik

Çevresel sürdürülebilirliğin amacı ekolojik bütünlüğün korunması, dünyanın doğal sistemlerinin dengede tutulması ve içindeki doğal kaynakların insanlar tarafından kendilerini yenileyebilecekleri oranda tüketilmesidir.

  • Ekonomik sürdürülebilirlik

Ekonomik sürdürülebilirliğin amacı dünyanın dört bir yanındaki insan topluluklarının bağımsızlıklarını koruması, ihtiyaçlarını karşılamak için finansal ve ihtiyaç duydukları diğer kaynaklara erişebilmesidir.

  • Sosyal sürdürülebilirlik

Sosyal sürdürülebilirliğin amacı tüm insanların evrensel insan haklarına ve temel gereksinimlere, ailelerini ve toplumlarını sağlıklı ve güvende tutmak için yeterli kaynağa erişimini sağlamaktır.

Sürdürülebilir teknolojiler nedir?

Sürdürülebilir teknolojiler ve inovasyonlara halihazırda hayatın birçok farklı alanında rastlamak mümkün. Günümüzün en umut vadeden popüler sürdürülebilir inovasyonlarından bazılarına yakından bakalım:

Sürdürülebilir binalar ile sürdürülebilir mimari

Enerji ve su tüketimini asgari düzeye indiren sürdürülebilir binalar, iklim değişikliğiyle mücadele etmeyi amaçlayan sürdürülebilir kentsel gelişimin önemli bir parçasıdır. Birleşmiş Milletler (BM) verilerine göre, 2050'de insanlığın yaklaşık %68'i şehirlerde yaşayacak. Şehirler Dünya yüzeyinin yalnızca %3'ünü kaplamalarına rağmen, küresel enerjinin %78'ini tüketiyor ve sera gazı emisyonlarının %60'ını üretiyor. Bu nedenle kent alanlarını sürdürülebilir mimari ile yeniden tasarlamak çevresel sürdürülebilirlik için büyük önem arz ediyor.

Güneş enerjisi nasıl çalışır?

Elektromanyetik radyasyon olarak da bilinen güneş ışığı, dünyadaki her yere yıl boyunca bir miktar ulaşır ancak dünya yüzeyindeki herhangi bir noktaya ulaşan güneş radyasyonu miktarı farklılık gösterir. Güneş enerjisi teknolojileri bu radyasyonu yakalar ve onu faydalı enerji biçimlerine dönüştürür. Güneş bir güneş paneline değdiğinde, güneş ışığından gelen enerji paneldeki PV hücreler tarafından emilir. Bu enerji, hücredeki dahili bir elektrik alanına tepki olarak hareket eden ve elektriğin akmasına neden olan elektrik yükleri yaratır.

Biyoyakıtlar nedir, ne işe yarar?

Biyoyakıtlar, biyokütle malzemelerinden elde edilen etanol ve biyokütle bazlı dizel yakıt gibi ulaşım yakıtlarıdır. Bu yakıtlar genellikle petrol yakıtları ile karıştırılarak kullanılır ancak tek başlarına da kullanılabilirler. Etanol veya biyodizel kullanmak, ham petrolden yapılan benzin ve dizel yakıt tüketimini azaltır. Etanol ve biyodizel saf benzin ve dizel yakıttan daha temiz yandıkları için daha az karbon salınımına yol açar.

Sürdürülebilir enerji aynı zamanda yenilenebilir enerji midir?

“Yenilenebilir enerji” ve “sürdürülebilir enerji” genellikle birbirinin yerine kullanılan kavramlardır. Birçok sürdürülebilir enerji kaynağı da yenilenebilir olduğundan, ikisi arasında bir ölçüde örtüşme vardır. Ancak her sürdürülebilir enerji aynı zamanda yenilebilir enerji değildir.

Zamanla kendilerini doğal olarak sürdürebilen veya yenileyebilen yenilenebilir enerji kaynakları, fosil yakıtların aksine, daha düşük maliyetlidir ve çevre üzerindeki etkileri daha az şiddetlidir. Yenilenebilir enerji kaynaklarının, dünyanın organizmaları büyütme ve geri dönüştürme yeteneğinden yararlanarak enerji ihtiyacımızı süresiz olarak karşılayabileceği düşünülmektedir.

Sürdürülebilir enerji, gelecek nesillerin enerji ihtiyaçlarını veya iklimini tehlikeye atmadan mevcut operasyonları sürdürebilen kaynaklardan elde edilir. Rüzgar, güneş ve hidroelektrik dahil olmak üzere en popüler sürdürülebilir enerji kaynakları aynı zamanda yenilenebilir enerji kaynaklarıdır.

Geri dönüşüm enerji tasarrufu sağlar mı?

Kullanılabilir malzemeler (kağıt, plastik, metal) yapmak için ham kaynakları (odun, yağ, cevher) çıkarmak ve işlemek çok fazla enerji gerektirir. Geri dönüşüm genellikle enerji tasarrufu sağlar çünkü geri dönüştürülen ürünleri kullanılabilir malzemelere dönüştürmek, onları sıfırdan üretmekten daha az işlem gerektirir.

Sürdürülebilir kalkınma için teknoloji kullanımı nasıl olmalı?

Sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşmak için teknolojik inovasyonun potansiyelinin kullanılmasına ihtiyaç duyuluyor. Bu potansiyeli kullanan teknolojilerin örnekleri arasında karbon yakalama ve depolama sistemleri, daha verimli sulama yöntemleri, temel ilaçlar, ev tipi su arıtma cihazları, atık ve kirliliği en aza indiren üretim süreçleri yer alıyor. Yeni teknolojileri değerlendirirken, sürdürülebilirliğin yalnızca bitmiş bir teknoloji uygulandıktan sonra düşünülmemesi gerekiyor. Bunun yerine, sürdürülebilirlik yeni teknolojilerin geliştirilme süreçlerinde mümkün olduğunca erken düşünülmeli.

Veri merkezi elektrik ihtiyaçları yenilenebilir enerjiler ile sağlanabilir mi?

Çoğu veri merkezi doğrudan yerel elektrik şebekesine bağlı çalışır ve çoğu ülkede elektrik enerjisinin büyük bir bölümü yenilebilir olmayan kaynaklardan üretilir. Google ve Microsoft gibi sıfır karbon şirketler, saldıkları kadar karbonu atmosferden temizleyerek çevreye pozitif etki yapıyorlar. Bu teknoloji devlerinin ortaya koydukları temiz enerji inisiyatifleri, veri merkezlerinin elektrik ihtiyaçlarının yenilebilir kaynaklarla karşılanabileceğini gösteriyor. Hatta öyle ki, Google 2030 yılında yalnızca veri merkezleri için değil, tüm enerji ihtiyaçlarını tamamen karbon salınımına yol açmayan temiz kaynaklardan karşılayacağının taahhüttünü veriyor.