NFT'yi işiniz için nasıl kullanabilirsiniz?
28.01.2022
Sosyal Medya

NFT'yi işiniz için nasıl kullanabilirsiniz?

NFT'ler giderek daha popüler oluyor ve bunlara yönelik uygulamaların çeşitliliği artmaya devam ediyor. NFT'lerin mevcut ve potansiyel iş kullanımlarına yakından bakıyoruz.

Potansiyel yatırımcılar ana akım popülerlik kazanan NFT’lerin bir fırsat mı yoksa bir balon mu olduğunu merak ediyor. NFT’ler halihazırda birçok farklı amaçla kullanılıyor. Gerçek dünyadaki örneklerini ve kullanım durumlarını incelemek, bu teknolojinin değerini, sürdürülebilirliğini ve geleceğini değerlendirmek için önem arz ediyor.

NFT'ler teorik olarak herhangi bir öğeye uygulanabilir. NFT'ler varlıkları dijitalleştirmek, fikri mülkiyetten para kazanmak ve fiziksel varlıkların internetteki gerçekliğini doğrulamak için yeni bir araç sunuyor. Bu teknoloji günümüzde çeşitli benzersiz, koleksiyonluk ve değerli öğelerin gerçekliğini doğrulamak için giderek daha fazla kullanılıyor.

NFT trendi iniş çıkışlara sahne olurken, benimsemenin önündeki en büyük engel ise teknoloji değil, kullanılabilirlik olarak öne çıkıyor. Bu alandaki oyuncular, NFT’leri hem kurumsal hem de bireysel kullanıcılar için daha alakalı, basit ve eğlenceli hale getirmek için kullanıcı deneyimleri geliştirmeye odaklanıyor.

NFT nedir?

NFT'ler, blok zincirlerinde var olan ve türünün tek örneği kriptografik varlıklardır. NFT'ler benzersizlikleri nedeniyle değiştirilemez, yani karşılıklı olarak takas edilemezler. Bu açıdan, her biri benzer öğelerle değiştirilebilen banknotlar, altın veya Bitcoin gibi değiştirilebilir varlıklardan ayrışırlar. NFT'ler, varlıkların ve piyasa oyuncularının kişiden kişiye ve merkezi olmayan bir temelde hareket ettiği, merkezi olmayan finansa (DeFi) dayanmaktadır. DeFi, aracıların müdahalesini ortadan kaldırır.

Gerçek dünyadaki bir varlığı dijital bir varlığa dönüştürmek, süreçleri daha verimli hale getirir ve dijital platformlarda orijinallik ve bilgi kıtlığının daha kolay doğrulanmasını sağlar. NFT'lerin önemli bir özelliği münhasırlıktır; bireylerin belirli varlıklar üzerindeki haklarını kısıtlayabilirler.

NFT'ler, kurcalamaya karşı dayanıklı blok zincirlerindeki akıllı sözleşmelerle fiziksel varlıkları dijital olarak temsil eder. Blok zinciri token’ların kopyalanmasını, kaldırılmasını veya yok edilmesini engeller. Blok zinciri ayrıca NFT'lerin gerçek sahiplerine kadar izlenmesini sağlar ve üçüncü taraf doğrulama ihtiyacını ortadan kaldırır. Blok zinciri, NFT'nin sahipliğini koruyarak, sahibine işlem yapma ve aktarma hakları verir. NFT'yi veren kuruluş bile, sahibinin izni olmadan onu kopyalayamaz veya aktaramaz.

NFT’nin kurumsal kullanımları

NFT'ler daha şimdiden sanat ve eğlence dünyalarında önemli bir araç haline geldi. Bunların yanı sıra, NFT’nin erken aşama örnekleri lisanslamadan sertifikalara, gayrimenkulden tedarik zinciri yönetimine ve lojistiğe kadar birçok iş senaryosunda görülebilir.

Tanımlama, sertifikalandırma ve belgeleme

Kişisel kimlik yönetimi, NFT'lerin parlayabileceği alanlardan biri olsa da bu tür uygulamalar için henüz erken. NFT'ler benzersiz bir bilgi kümesine sahip kodlar içerdiğinden, dereceler, akademik sertifikalar, lisanslar ve diğer nitelikler ile tıbbi kayıtlar, doğum ve ölüm sertifikaları gibi belgeleri belirtmek için kullanılabilirler. Kimlik veya sertifika, sahibine kadar izlenebilen bir NFT olarak doğrudan blok zinciri üzerinden verilebilir. Bu nedenle, tıbbi geçmişi, kişisel profilleri, eğitim ve adres ayrıntılarını dijital olarak depolamak ve korumak için NFT'leri kullanmak, kullanıcılara verilerini daha iyi kontrol etme olanağı tanır ve kimlik hırsızlığını önlemeye yardımcı olabilir.

Benzer bir konsept gelecekte ehliyet veya pasaportlara da uygulanabilir. NFT'ler ehliyet, vize ve pasaport sahteciliğini ortadan kaldırmaya yardımcı olabilir. İlgili bir diğer uygulama ise aşı pasaportları için NFT'lerin kullanılmasıdır. Örneğin San Marino Cumhuriyeti, NFT COVID-19 aşı pasaportlarını kabul ediyor.

Alan adı sahipliği

Blok zinciri alan adı sistemi, kişilerin ve şirketlerin alan adlarını özel anahtarlar kullanarak kontrol etmelerini sağlayabilir. Standart alan adı hizmetini (DNS) kontrol eden ICANN, bu alan adlarını sınırlı şekilde gözetim altında tutabiliyorken, blok zinciri alan adları, halka açık bir kayıt defterinde kalıcı olarak kaydedilir ve üçüncü bir tarafça silinemez veya değiştirilemez.

Blok zinciri alan adı NFT'leri, özelleştirilebilir alan adlarının yanı sıra alan adlarının ticaretini de kolaylaştırabilir. Standart DNS'e merkezi olmayan alternatifler sunan Ethereum Name Service (ENS) ve Unstoppable Domains, Instagram veya Twitter kullanıcı adlarına benzer kripto adresleri sağlıyor. Instagram ve Twitter kullanıcılarının kullanıcı adlarını satmasına izin verilmese de ENS ve Unstoppable Domains, kullanıcıların kripto adresleri alıp satmasına izin veriyor. Popüler isimlerden oluşan kripto adresleri daha pahalı fiyatlardan satılıyor.

Emlak

Hem sanal hem de gerçek dünyada dijital gayrimenkul satmak için kullanılan NFT uygulamaları bulunuyor. Örneğin, Decentraland gibi oyunlarda dijital gayrimenkul uygulamaları yoğun bir biçimde kullanılıyor. Bu oyunda arazi alan ve satan kullanıcılar, NFT kullanarak nesnelerin orijinal üreticilerinin ve sahiplerinin tanımlanabilmesini sağlıyor.

Sanal gayrimenkulün bir başka örneği ise camla çerçevelenmiş ve neon ışıklarla çevrili bir evi temsil eden dijital "Mars Evi". Bu sanal ev 500 bin dolara satılmış olsa da sanal olduğu için özünde bir görselden fazlası değil.

Sanal emlak NFT'leri, gerçek dünyadaki emlak işlemlerinden daha verimli ve şeffaf işlemler yoluyla NFT pazarlarında listelenebilir. Sanal gayrimenkulün mülkiyeti, geleneksel bir tapu yerine bir NFT aracılığıyla merkezi olmayan bir deftere kaydedilir. Sahipler, dijital öğelerinin daimi sahipleridir.

Halihazırda birkaç sanal gayrimenkul satışı örneği varken, NFT'nin gerçek dünya gayrimenkul uygulamaları hala daha emekleme aşamasında. Gelecekte, gerçek dünyada NFT'leri ve blok zinciri kullanmak, söz konusu bir mülkün sahiplik geçmişini doğrulamanın etkili bir yolu olabilir. Ancak, bu tür bir uygulama güvenlikle ilgili endişeleri de beraberinde getirecektir. Blok zinciri, NFT'leri daha güvenli hale getirmeye yardımcı olsa da yine de saldırıya uğrayabilirler.

Tedarik zinciri ve lojistik

NFT'lerin tedarik zincirindeki ana işlevi, ürünlerin orijinalliğini, kökenlerini ve kalitelerini doğrulamak olarak sayılabilir. Erken aşamalarda olmasına rağmen, blok zinciri üzerindeki NFT'ler, tedarik zinciri verilerini özgün ve güvenilir tutan değişmezlik ve şeffaflık özellikleri nedeniyle lojistik uygulamalar için gelecek vadediyor. Gıda gibi bozulabilir ürünler üreten endüstriler, NFT’leri kullanarak ürünlerin nerede ve ne kadar süre beklediklerini öğrenebilirler. IoT halihazırda bu verilerin toplanmasını mümkün kılıyor. NFT ise ürünlerle değiştirilemeyecek şekilde özdeşleştirilmelerini sağlayabilir.

NFT'ler sahteciliği ortadan kaldırabilir ve tedarik zinciri boyunca ürünlerin hareketini izlemeye yardımcı olabilir. Bu özellik, lüks moda markalarının tedarik zincirleri için önemli bir araca dönüşebilir. NFT'ler ayrıca otomobil endüstrisi gibi üretim sektörleri için son üründeki her malzeme ve bileşen hakkında bilgi sağlayabilir. Bu kabiliyet, maliyet kontrolünün daha etkin yürütülmesine yardımcı olabilir. NFT'ler geri dönüştürülebilir ve sürdürülebilir malzemelerin kullanımını izlemek isteyen endüstriler için de faydalı olabilir.

Sanat, lüks tüketim, koleksiyonculuk ve spor

NFT trendi başlangıçta sanal koleksiyonculuk, sanat ve oyun alanlarında başladı. Dijital sanatçı Beeple tarafından oluşturulan NFT kolajı, Mart 2021’de 69 milyon dolara satıldı. Bir gazete kupürünün dijital görseli, yardım amaçlı bir açık artırmada 560 bin dolara alıcı buldu.

Spor biletleri ve diğer koleksiyonlar da NFT’lere dönüştürülüyor. NBA Top Shot platformunda satılan "Moments" videoları, dijital spor koleksiyon ürünlerine iyi bir örnek teşkil ediyor. Bu videolar, maçlardan belirli anların kliplerini içeriyor.

Kripto-sanat ve diğer eğlence uygulamaları, öğelerin özgünlüklerinin ve sahipliklerinin dijital olarak doğrulanmasını sağlama yetenekleriyle ilgi görüyor. Sık sık dolandırıcılık vakalarına maruz kalan sanat, lüks markalar veya diğer koleksiyon ürünleri satan pazarlarda, NFT'ler kimlik doğrulama amacıyla kullanılıyor.

NFT’lerin değiştirilemeyen ve kopyalanamayan yapıları, yaratıcı hırsızlığı önlemek ve sanatçıların işlerinden para kazanmalarını sağlamak için önemli bir avantaj. NFT'ler dijital sanata, fiziksel sanata benzer şekilde orijinal ve nadir olma niteliklerini sağlıyor. NFT ile bir ürünün kaynağını sanatçısına ve ilk alıcısına kadar takip edebilmek mümkün. Ayrıca herkes ürünün satış fiyatını ve sanat eserinin kaç kez el değiştirdiğini görebilir.

Fikir hırsızlığı ve veri sızdırma, medya ve film endüstrileri için önemli tehlikeler. Bu endüstriler, yapımlarına dair belgeleri NFT olarak blok zincirine yükleyerek sahibinin izni olmaksızın erişilmelerini önleyebilirler.